Dyslexie
Dyslexie is een ernstige leesstoornis (Vroeger sprak men van "woordblind")
Het is goed om te weten, dat er veel verschillende meningen zijn over "dyslexie". Ik ga er zelf vanuit dat een kind met dyslexie een ernstige stoornis heeft op het gebied van lezen en ondanks alle behandelingen grote moeite blijft houden met lezen en schrijven van woorden.
Het hoeft niet zo te zijn dat een dyslectisch kind "DOM" is, want Albert Einstein was dyslectisch...........
In de veel gevallen is er sprake van een lees- en spellingszwak kind, dat met "remediale begeleiding=extra hulp" verder te helpen is.
In dat geval kunt u ook naar een "Remedial Teacher" gaan. Een R.T.-er is in de meeste gevallen een leerkracht die een speciale cursus "remedial teaching" heeft gevolgd en uw kind de juiste begeleiding geeft.
VERSCHIJNSELEN IN HET ALGEMEEN BIJ DYSLEXIE
Let eens op de volgende verschijnselen:
Werkhoudingsaspecten
Ze lezen spellend.
Ze raden veel tijdens het lezen.
De lettervolgorde klopt niet.
Ze hebben moeite met het onder woorden brengen van hun gedachten.
Ze hebben vooral moeite met meerlettergrepige woorden.
Verleden tijd en tegenwoordige tijd worden niet goed aangevoeld. De werkwoordsvervoeging gaat moeizaam bij het schrijven van teksten /opstellen.
Schrijfproblemen.
Moeilijkheden met concentreren.
Kan samengaan met linkshandigheid of ze hebben geen voorkeur voor links en rechts.
Moeizaam omzetten van wat je hoort in wat je ziet: van klank naar teken.
Moeizaam hardop lezen: van teken naar klank)
Er kunnen zich sociaal emotionele problemen voordoen zoals:
faalangst
psychosomatische klachten (bedplassen, hoofdpijn)
Angsten
Agressief gedrag
Deze aandachtspunten kunnen nader onderzoek wenselijk maken. Bespreek het eerst eens met de klassenleraar van uw kind.
De gezondheidsraad heeft richtlijnen opgesteld voor een "dyslexie verklaring". Zo is het de bedoeling dat een dyslexieverklaring door een G.Z.-psycholoog of Orthopedagoog wordt uitgegeven na een reeks van testen.
Als uw kind een "dyslexie verklaring" heeft, is het de bedoeling dat de school voor extra mogelijkheden zorgt.
Zo mag uw kind wat langer over proefwerken doen en ze mogen mondeling getoetst worden in plaats van schriftelijk
Hieronder een selectie van
een aantal definities over dyslexie.
Dr. Roel de Groot
DYSLEXIE
Dyslexie is een ontwikkelingsprobleem, dat behoort tot het terrein van de leerstoornissen.
Er zijn in de loop der jaren veel misverstanden ontstaan over de aard en achtergrond van dyslexie. Aanvankelijk bedoelde men er problemen bij het lezen en spellen mee en dat is wat ons betreft momenteel nog de beste omschrijving van dit symptoom.
Lees- en spellingsproblemen zijn vrijwel nooit op zichzelf staande problemen bij het leren. Telkens blijkt dat die samenhangen met andere moeilijkheden op het terrein van organisatie van de informatieverwerking, zoals kijken, luisteren, geheugen, het neurologische systeem of stofwisselingsproblemen.
In onze praktijk is gebleken dat oogmotorische oefeningen vrijwel altijd zin hebben, als men er maar voldoende tijd aan besteedt, vooral om het geleerde te laten inslijpen, te laten automatiseren. Ook het gebruik van een therapeutische bril heeft een grote positieve uitwerking op de oogmotorische vaardigheden bij het lezen en schrijven.
Op basis van onderzoeken weten we dat er geen wondermiddelen bestaan die dyslexie kunnen opheffen. Ondanks misleidende berichten daarover door verschillende disciplines, is er nog steeds geen eensluidende behandelingsmethode die succes garandeert voor iedereen en dat is jammer.
Dat geldt dus ook voor de op de website www.dyslexietraining.nl aangeboden oefeningen; ze zijn bedoeld om het proces van lezen en spellen te helpen verbeteren, maar bieden geen afdoende oplossing. Altijd is een controleerbare diagnose en behandeling onder supervisie een eerste vereiste.
Men zal bemerken, dat er verschillend over dyslexie gesproken wordt en dat bemoeilijkt de kijk erop voor veel ouders en kinderen, die ermee te maken krijgen. Laten we het erop houden, dat dyslexie altijd een belangrijk aspect vormt van een leerprobleem. Andere problemen kunnen er in meespelen en daarom nogmaals, de diagnose hoort toe aan een ‘specialist`.
Definitie volgens Ruijssenaars
(zie: PD 220 Dyslexie, ACCO ISBN 90-334-2189-5)
Dyslexie is het niet kunnen (leren) lezen en
spellen, ondanks een normale intelligentie, voldoende inspanning op school en
het feit dat het kind op school en thuis evenveel aandacht krijgt dan andere
kinderen.
Definitie volgens Merkelbach
(zie: kinderen met leer- en
gedragsstoornissen, Verse Hoeven, ISBN 90-9012213-3)
Dyslexie wordt gezien als een leerstoornis op
het gebied van lezen, spelling en/of taal bij een normale intelligentie, zonder
dat culturele-, sociaal emotionele-, zintuiglijke problemen of gebrekkig
onderwijs als oorzaak kunnen worden aangemerkt.
Van dyslexie spreekt men, wanneer een kind
geheel tegen de verwachtingen in moeite heeft met leren lezen en/of spellen. Men
spreekt van een leerstoornis, wanneer processen op het gebied van het leren en
de spelling zich niet adequaat ontwikkelen, terwijl de leerbaarheid als
voldoende kan worden verondersteld en er geen belemmeringen zijn t.g.v.
fysiologische stoornissen op het gebied van de visus (gezichtsvermogen) en op
auditieve informatie verwerking of neurologische beschadiging aantoonbaar is.
Definitie volgens Dumont (zie: Leerstoornissen dl 1, 2 en 3, Lemniscaat Rotterdam)
Dyslexie is een verbale leerstoornis die
afgegrensd wordt door 7 criteria en nader precisering gebeurt bij de subtype
indeling.
Specificiteitcriterium:
dyslexie betreft een
achterstand in lezen en spellen,
ten gevolge van een stoornis
in het recodering mechanisme
Normaliteitcriterium:
dyslexie veronderstelt een tenminste normaal gemiddelde intelligentie
Discrepantiecriterium:
dyslexie betekent: een
onverwacht groot verschil tussen verwachtingen met
betrekking tot en prestaties
op het gebied van lezen en spellen
Exclusiviteitcriterium:
dyslexie is een op zichzelf
staande handicap, verschillend van en niet te
herleiden tot andere handicaps
Taalontwikkelingscriterium:
dyslexie vindt zijn oorsprong
in een vertraagde, gebrekkige, of verstoorde
taalontwikkeling
Criterium: disharmonisch
intelligentieprofiel
dyslexie berust op een
ongelijkheid in begaafdheid tussen visuo- spatiele
capaciteiten en
auditief-temporele capaciteiten
Oorzakelijkheidcriterium:
dyslexie ontstaat op grond van familiale erfelijkheid
Definitie volgens de Koning (PRAVOO)
Dyslexie is een subgroepbepaalde, blijvend ernstige, neurologisch gefundeerde
stoornis die zich manifesteert in problemen bij het lezen t.a.v. het technisch
lezen en/of het leesbegrip, waarbij er geen sprake is van enigerlei
verwaarlozing
De centrale kernwoorden in
deze definitie zijn:
·
subgroepbepaald
·
blijvend ernstig
·
neurologisch gefundeerd
·
technisch lezen en/of het leesbegrip
·
verwaarlozing.
neurologisch gefundeerd
Dyslexie is een neurologische term en dat betekent dan ook per definitie dat het
een neurologische aandoening is, nl., dat het gaat om leesproblemen die
veroorzaakt worden door neurologisch disfunctioneren.
subgroepbepaald
Subgroepbepaald wil zeggen dat het label dyslexie gehanteerd moet worden
gerelateerd aan bepaalde subgroepen.
Dat
betekent dat Luc Koning er vanuit gaat dat er ook in het
MLK-onderwijs kinderen met dyslexie voor
kunnen komen. Binnen die populatie zijn er ook kinderen die relatief aanzienlijk
slechter lezen en het basiscurriculum niet kunnen volgen. Ook in de categorie
spraakgebrekkigen zijn er kinderen die relatief slechter lezen, dan men van die
kinderen verwacht. Leesproblemen- of vertragingen kunnen niet altijd verklaard
worden vanuit zwakbegaafdheid of spraakproblemen.
Kort samengevat betekent dit, dat vanuit aanleg, en/of de impuls van testeron
en/of toevallige speling van de natuur er sprake is van een inadequate
samenstelling van de hersenen. Die samenstelling van de hersenen veroorzaakt
allerlei vormen van leesstoornissen.
Luc
Koning gaat uit van het uitgangspunt dat dyslexie een interne, biologische
oorzaak heeft (zie: Dumont) Hij vraagt zich af of er sprake is van een
vertraging in de hersenontwikkeling of een neurologisch defect of een combinatie
van beide. In het laatste geval wordt er vanuit gegaan dat de hersenontwikkeling
zo inadequaat verloopt, dat er een hersensamenstelling tot stand komt die leidt
tot ernstige leesproblemen.
Milieufactoren
milieufactoren verklaren het optreden van dyslexie niet volledig onderzoeken
naar omgevingsfactoren duiden er tenminste niet op dat zij een factor van
betekenis zijn.
Blijvend ernstig
Er
is pas sprake van dyslexie als het gaat om blijvend ernstige leesproblemen. Dat
betekent, dat duidelijk moet zijn wat men onder ernstig verstaat. Als criteria
komt men tegen:
o
een jaar of meer achter (Luc Koning)
o
twee jaar of meer achter
o
een standaarddeviatie onder het
gemiddelde (v/d/ Bos 1992; 5)
o
twee standaarddeviaties onder het
gemiddelde (v/d Bos 1991; 36) Over wat men ernstig vindt zijn er dus nogal wat
verschillende meningen.
Meer informatie over de "Pravoo" kunt u vinden op: http://www.pravoo.com/
Dyslexie volgens de Haan
Dyslexie is puur een taalprobleem, dat op een eenvoudige wijze verholpen kan
worden. 10-15% heeft last van dyslexie. Dyslexie wordt niet veroorzaakt door
innerlijke factoren, waarop de nadruk valt:
o
Een verlate taal- spraakontwikkeling
o
Fonologisch tekort
o
Een oogafwijking
o
Een hoorprobleem
o
Een slecht functioneren van linker- en
rechterhelft.
o
Een slechte motoriek
Ze
vindt haar oorzaak in hiaten in de onbewuste regelgeving, die in stand gehouden
wordt door een falende didactiek. Daardoor wordt het kort termijn geheugen
zodanig belast, dat er van leren niets terecht komt.
(meer informatie over de methode "de Haan" kunt u vinden op: http://www.methodedehaan.nl en per e-mail kunt u informatie bestellen: info@methodedehaan.nl)